069. Περί σημαιοφόρων της Λεγεώνος Ελαφρών Τυφεκιοφόρων

Ο Ράδος στο άρθρο του που αντλεί πληροφορίες από το έργο του Εμ. Παπαδόπουλου “Ερμηνεία της συνιστάμενης λεγεώνος....”, και ο ίδιος ο Εμ. Παπαδόπουλος στο έργο του “Διδασκαλίαι....” μας παρέχουν πληροφορίες για τα καθήκοντα του σημαιοφόρου στην Λεγεώνα Ελαφρών Τυφεκιοφόρων (ΛΕΤ) καθώς και στο στρατό της Επτάνησου Πολιτείας. Θεωρώντας ότι και στα δύο σώματα που ήταν οργανωμένα κατά τα ρωσικά πρότυπα  ίσχυαν λίγο πολύ οι ίδιες προβλέψεις καθηκόντων, αντλούμε πληροφορίες και από τα δύο.

Σημειωτέον είναι ότι δεν αναφέρεται ο σημαιοφόρος στην τυπική σύνθεση της εκατονταρχίας της ΛΕΤ μια και προφανώς προσμετράται στους αξιωματικούς ή στους υπαξιωματικούς (πεντηκόνταρχους και δέκαρχους).   

 

Ο Ράδος παραθέτει πληροφορία για την θέση της σημαίας στην παράταξη του λόχου της ΛΕΤ:

.... Όταν ο εκατόνταρχος παρατάσσει την εκατονταρχίαν του εις δύο σειράς οι δέκαρχοι ίστανται “εις το δεξιόν πτερόν της δεκάδος των” και η “Σημαία εμβαίνει εις μίαν σειράν με τους αξιωματικούς εις την μέσην της πέμπτης και έκτης δεκάδος” και “όταν συνέβη να τουφεκίση όλη η σειρά κατά πρόσωπον στεκομένη ή και προοδεύοντας, τότε η σημαία εμβαίνει εις την ίδιαν αράδα των στρατιωτών”. Ορίζει δε όπως οι περί την σημαίαν τέσσαρες στρατιώται

“ να μην αδειάσουν τα τουφέκια τους, διωρισμένοι δια την φύλαξιν της σημαίας .........

Επιπλέον ο Ράδος παραθέτει στο άρθρο του παράγραφο και από το έργο του Εμ. Παπαδόπουλου  “Διδασκαλίαι.... ”  ( σ. 24, Περί Ποτπραπόρτζικου) για την συμπεριφορά του σημαιοφόρου  του στρατού της Επτάνησου Πολιτείας :

.....Εις καιρόν οδοιπορίας φέρει την Σημαίαν, ομοίως και εις καιρόν πολέμου και εάν ευρεθή εις άκρον κίνδυνον και μείνη σχεδόν μόνος δε πρέπει και τότε ν’αφήσει την Σημαίαν αλλά να διαφεντευθή έως άκρας ρανίδος αίματος και εάν ιδή πλέον απελπισμένα τα πράγματα, χρέος έχει να εκκόψη από το ξύλον την σημαίαν και να ζωσθεί  εις την μέσην, και ότι αν αυτός και πάθη μόνον το σημείον το βασιλικόν να μην πέση εις τα χέρια των εχθρών”.

 

Δυσκολία προκύπτει μόνο από το ότι  ο Παπαδόπουλος αναφέρει  τον σημαιοφόρο ως Ποτπραπόρτζικο  δεύτερο στην τάξη υπαξιωματικό της εκατονταρχίας αλλά και στην συνέχεια ως Άλφιερε που είναι βαθμός αξιωματικού. Μία εξήγηση θα μπορούσε να είναι ότι ο Άλφιερε είχε τον βαθμό του Σημαιοφόρου και ο Ποτπραπότζικος ήταν βοηθός του ή πρόκειται για σχέση αντικατάστασης σε περίπτωση λειψής στελέχωσης ή αδυναμίας ή απουσίας που όμως δεν διευκρινίζεται.

 

Στο έργο “Διδασκαλίαι...” του Παπαδόπουλου καταγράφονται (σ.38 που τιτλοφορείται : Περί Σημαιοφόρου ήτοι Άλφιερε) λοιπόν καθήκοντα πέρα από όσα αναφέρει ο Ράδος :

... Το χρέος το ιδιαίτατον του Σημαιοφόρου είναι, να έχη άκραν φροντίδα των αρρώστων, τους οποίους πρέπει καθημερινώς να επισκέπτεται. Τους στρατιώτας οπού υπέπεσαν σε σφάλμα και υπόκεινται εις τιμωρίαν χρέος του είναι να μεσιτεύει δι’αυτούς, και να παρακαλέση τον Εκατόνταρχον να αναιρέσει, ή τε καν να ελαφρώση την τιμωρίαν τους. Ο Σημαιοφόρος έχει πάντοτε εις την επιστασίαν του το τρίτον Καποράλεβον. Επιστατεί, ότι οι Υπαξιωματικοί αυτού του Καποράλεβου να είναι επιμελείς εις το χρέος τους, ότι οι στρατιώται να φέρωνται χωρίς απαξίαν, των οποίων στρατιωτών βαστά κατάλογον κατ’όνομα δια να γνωρίζη έκαστον προσωπικώς, και να παρατηρή εκάστου την πολιτείαν, και τα κινήματα, και τους μεν πολιτείας καλής, να επαινή, και να επιθαρρείνη, τους δε ατάκτους να παιδεύη, όμως μετρίως, και αναφέρων πάντοτε περί τούτου εις τον Εκατόνταρχον του, του οποίου τας προσταγάς, τας κατανόμον, πρέπει πάντοτε να εκτελή προθύμως.

 

Παρά τις ασάφειες προκύπτει μια εικόνα για την δράση του σημαιοφόρου της Λεγεώνας. Τέλος κάθε εκατονταρχία χωρίζεται σε 4 Καποράλεβα. Συμβολή στην ολοκλήρωση της εικόνας, θα ήταν να βρεθούν και τα ονόματα των Σουλιωτών σημαιοφόρων.

 

 

 

Πηγές: Κων. Ράδος: Οι Σουλιώται και οι Αρματωλοί εν Επτανήσω, Επετηρίς Φιλ.Συλ. Παρνασσός τ.12, 1916

 

Εμμανουήλ Παπαδόπουλος:Διδασκαλίαι στρατιωτικαί συσταθείσαι παρά του γενναίου κυρίου χιλιάρχου Εμανουήλ Παπαδόπουλου οργανιστού των τακτικών στρατευμάτων της Επτανήσου Πολιτείας, Κέρκυρα,1804

 

(Εμμανουήλ Παπαδόπουλος: Ερμηνεία της συνισταμένης λεγεώνος των Ηπειρωτο-Σουλιωτών και Χιμαρο- Πελοπονησίων εις την δούλευσιν της αυτοκρατορικής Αυτού Μεγαλειότητος Αλεξάνδρου Α΄ αυτοκράτορος απασών των Ρωσσιών, Κέρκυρα, 1805) (Αυτή η πηγή συνεχίζει να παραμένει απρόσιτη)