065. Συμβόλαιο προμήθειας κρέατος
Η Κέρκυρα είχε μόνιμη αγωνία και φροντίδα να καλύψει τις ανάγκες της σε τρόφιμα μια και σε λίγα μόνο αγροτικά προϊόντα την κάλυπτε η δική της παραγωγή.
Ένα τρόφιμο προτεραιότητας για εισαγωγή ήταν και το κρέας.
Προνομιακή λύση η αγορά από την απέναντι στεριά και έτσι προκύπτει η διαχρονική σημασία και πρόσθετο ενδιαφέρον των Επτανήσων για τα πράγματα και τις εξελίξεις στην παράλια ζώνη. Στοιχείο που προστίθεται στην σημασία της παράλιας ζώνης στην άμυνα των νησιών. Πρέβεζα , Πάργα, Βόνιτσα και Βουθρωτός αποτέλεσαν την βάση για τον έλεγχο των εξελίξεων στην απέναντι στεριά και στην ενδιάμεση θαλάσσια ζώνη.
Έτσι και η Επτάνησος Πολιτεία συνέχισε λίγο πολύ τις πρακτικές των βενετσιάνων.
Στα Αρχεία Κέρκυρας των ΓΑΚ διασώζεται ένα συμβόλαιο αγοραπωλησίας βοδινού κρέατος του 1805, που μας διαφωτίζει για τα συναλλακτικά ήθη της εποχής και προβάλλει την σημασία των τσαμαγάδων της παράλιας περιοχής εξαιτίας της παραγωγής που ελέγχανε. Δεν αναφέρονται στο συμβόλαιο αλλά για το ιστολόγιο μας φαίνεται προφανής η εμπλοκή τους. Εξίσου χαρακτηριστική είναι και η σημασία του ότι οι πωλητές είναι έλληνες κάτοικοι της Πόλης με προέλευση από τα Γιάννενα ο ένας εξ αυτών.
Παρουσιάζουμε τα πρώτα τρία άρθρα του συμβολαίου από τα συνολικά 11 που έχει.
Το κείμενο έχει ως εξής:
Εν έτει ηχρ ( σημ. Ιστολόγιου: ημερολόγιου χριστιανικού) χιλιοστώ οκτακοσιοστώ πέμπτω τη 13η Σεπτεμβρίου εν ημέρα Τετάρτη 5 η ώρα Κωνσταντινουπόλεως ενεφανίσθησαν εις ταύτην την καγκελαρίαν της γαληνοτάτης επτανήσου αριστοκρατίας έμπροσθεν εμού Ιωάννου Δενδρινού καγκελάριου και των υπογεγραμμένων μαρτύρων, ο εκλαμπρότατος κύριος Φελίτζης Ζαμπέλης Σενατόρος Κομισιονάτος της ρηθείσης επτανήσου αριστοκρατίας από το έν μέρος και από το άλλο οι κύριοι Δημήτρης Τούσας και Κωνσταντίνος Μανώλης Ιωαννίτης, κάτοικοι εις Κωνσταντινούπολη πραγματευταί τζελέπηδες τα οποία μέρη εσυμφώνησαν, ως ακολούθως:
Α) Οι αυτοί Τούσας και Μανώλης πωλούν του ειρημένου σιόρ Ζαμπέλη βόδια του Μακελειού γερά από κάθε αρρώστιαν εξακόσια ήγουν 450 αρσενικά και 150 θυλυκά στείρα, και υπόσχονται να τα κατεβάσουν με έξοδα και κάθε κίνδυνον εδικόν τους μέσα σε όλον τον ερχόμενον μήνα Νοέμβριον άνευ προφάσεων εις την σκάλαν και ρίβαν των Αγίων Σαράντα της Αρβανιτιάς αντίκρυ των Κορφών και εκεί να τα παραδώσουν όλα σάϊκα των ανθρώπων όπου εξεπίτηδες θέλει στείλει το εξοχώτατον Σενάτο ευθύς όπου του δοθεί η είδησις από τους πωλητάς ότι εκατέβασαν εις την ρηθείσαν σκάλαν τα αυτά ζώα.
Β) Εις τον καιρόν της παραδόσεως και κονσένιας οι ρηθέντες πωληταί συμφώνως με τους ανθρώπους διορισμένους από το εξοχώτατο Σενάτο θέλει ξεχωρίσει τα αυτά ζώα εις τόσες στάσεις όσες είναι η διαφορά της μεγαλότητος τους, και έπειτα θέλει σφάξουν ένα βόδιον από κάθε στάσιν και γδαρμένον θέλει ζυγιάσουν το μοναχόν κρέας με το πλατάρι, δίχως την κεφαλήν ποδάρια, σκώτι, πλεμόνι και σπλήναν και κανένα άλλο εντόσθιο και όσες οκάδες ζυγιάζει το γδαρμένο ζώον της πρώτης στάσεως, άλλες τόσες θέλει βαλθεί εις λογαριασμόν ένα με το άλλο τα ζωντανά εκείνης της στάσεως, και με την ίδιαν τάξιν και τρόπον θέλει λογαριασθούν και όλα τα άλλα βόδια κάθε μιας των επιλοίπων στάσεων έως και εις την ύστερην δια να μην γελασθεί ούτε ζημιωθεί κανένα από τα δύο μέρη και δια το ασκανδάλιστον.
Γ) Δια παζάρι και πληρωμήν των αυτών βοδιών αρσενικών και θηλυκών υπόσχεται ο ρηθείς αγοραστής σιόρ Ζαμπέλης να πληρώνει των πωλητών παράδες τριάντα δια την κάθε οκά το κρέας και περιπλέον άλλους παράδες εξήντα δια την κεφαλήν, πόδια,σκώτιον, πλεμόνι, σπλήναν, έντερα και όλα τα άλλα εντόσθια του κάθε ενός βοδιού, τα οποία εντόσθια και πατζιλίκια ομού και το πετζί απομένουν ακολούθως προς όφελος και εξουσίαν του αγοραστού σιόρ Ζαμπέλη δίχως άλλο βάρος και έξοδον.
Στα επόμενα άρθρα: ορίζεται εγγυητής (κεφίλης) ο Σπ. Λεοντίτζης στον οποίο παραδίδεται ποσό 20.000 γροσιών από τον αγοραστή, καθορίζεται ποινή ενός παρά ανά οκά κρέατος για καθυστέρηση παράδοσης 5 ημερών και έντοκη ( 1% ανά μήνα) επιστροφή της εγγύησης για καθυστέρηση 45 ημερών, συμφωνείται δυνατότητα αγοραπωλησίας μέχρι άλλων 600 βοδιών ( πάντα 450 β. και 150 γελάδες) με αντίστοιχη αναλογική εγγύηση 20-25 ημέρες μετά τα πρώτα και ίδια τιμή και ίδιες ποινές.
Η χρονική διάρκεια εκτέλεσης της σύμβασης φαίνεται να επιτρέπει 3-4 τέτοιες αγορές τον χρόνο.
Αν υπολογίσουμε 130 οκάδες το μέσο βάρος κρέατος κάθε ζώου προκύπτει το συνολικό τίμημα περίπου 60.000 γρόσια με δυνατότητα διπλασιασμού αν μπορέσουν να ανταποκριθούν οι πωλητές. Πρακτικά η οκά τιμολογείται όσο ένα μεροκάματο μισθοφόρου όπως είδαμε στα σχετικά συμφωνητικά των οπλαρχηγών (βλ. αναρτήσεις 32, 33).
Όσο για το τίμημα της αγοράς, σαν μέτρο σύγκρισης, σημειώνουμε επίσης ότι ο τριετής φόρος υποτέλειας στην Πύλη της Επτάνησου Πολιτείας ήταν 70.000 γρόσια.
Το ότι παραδίδονται στους Άγιους Σαράντα δείχνει ότι τα ζώα είναι τοπικής παραγωγής από την απέναντι στεριά ενώ εξήγηση θέλει η αναλογία 3:1 αρσενικών προς θηλυκά για το σύστημα εκτροφής ή και καταναλωτικού προτύπου.
Τέλος η λέξη κονσένια πρέπει να σημαίνει παράδοση εις χείρας/ εγχείριση.
Πηγή: ΓΑΚ, Αρχεία Κέρκυρας, Επτάνησος Πολιτεία / Ρωσσότουρκοι Φ 49