057. Το σχέδιο στρατιωτικής οργάνωσης του Μοτσενίγου (1803)

 

Το δεύτερο σχέδιο οργάνωσης του στρατού της Επτάνησου Πολιτείας, που έχει υπόψη του το ιστολόγιο μας, υπογράφεται από τον πληρεξούσιο του τσάρου. Είναι σε ιταλική γλώσσα και περιλαμβάνεται στα Αρχεία Κέρκυρας των ΓΑΚ.

Απεστάλη για ψήφιση στην Ιόνια Γερουσία τον Απρίλη του 1803.

Το Σουλιώτικο ενδιαφέρον επικεντρώνεται στον τρόπο που προσδιορίζεται ο αριθμός των θέσεων προς κάλυψη από την κατηγορία ενόπλων που δυνητικά τους περιλαμβάνει, καθώς και στην αλλαγή στην ορολογία γι αυτούς.

Στο 4ο άρθρο του υπόψη σχεδίου ο Μοτσενίγος ξεκινάει αναλύοντας την επιλογή του συνολικού αριθμού των στρατιωτών. Αναφέρει ότι η παγίως ακολουθούμενη πρακτική από τα τότε κράτη, ήταν η δύναμη του στρατού να είναι το 2% του πληθυσμού. Η εφαρμογή αυτού του ποσοστού θα οδηγούσε στον αριθμό των 4.000 στρατιωτών για την περίπτωση της Επτάνησου Πολιτείας. Λόγω περιορισμένων οικονομικών επιλέγει η δύναμη του επτανησιακού στρατού να είναι 2.000 άνδρες.

 

Στη συνέχεια στο σημείο 23 του ίδιου άρθρου αναφέρει:

Οι Αλβανοί θα συμπληρώσουν τον αριθμό των 2000 και η υπηρεσία τους θα είναι ισοδύναμη με εκείνη των εντοπίων και των τακτικών ξένων

Στο επόμενο 24ο σημείο υποδεικνύει πρόνοια για την συμπεριφορά των “αλβανών”:

Οι Αλβανοί να βρίσκονται σε τέτοια θέση ώστε να αισθάνονται συγκράτηση από την πειθαρχεία των τακτικών ξένων στρατιωτών και την επιρροή των ντόπιων

 

Τέλος στο άρθρο 6 όπου αναφέρει τα αποτελέσματα της σχεδιαζόμενης οργάνωσης, συνοψίζει για την σύνθεση του στρατεύματος:

Ντόπιοι 200 ή χ00

Ξένοι τακτικοί 1.200

Οι Αλβανοί θα συμπληρώνουν τον αριθμό των 2000

Προκύπτει λοιπόν ότι σταθερό αριθμό στρατιωτών θέλει ο Μοτσενίγος για τους ξένους τακτικούς. Πιθανολογούμε ότι εννοεί Ρώσους και Ιταλούς.

Ελάχιστο όριο, 200, προνοεί για τους ντόπιους στρατιώτες με ανοιχτό το μέγιστο αριθμό τους. Προφανώς το μέγιστο θα καθορίζεται από την ανταπόκριση των ντόπιων στην στρατολόγηση.

Το εκάστοτε υπόλοιπο προβλέπει να καλύπτεται από τους “Αλβανούς” στοιχείο που ουσιαστικά παρακάμπτει την συνταγματική πρόβλεψη για τρία μέρη προφανώς νοούμενα ως ισοδύναμα.

Επί πλέον επιλέγει τον όρο “αλβανοί” αντί του “οθωμανοί” που θα επικρατήσει και θα χρησιμοποιηθεί και από τους Γάλλους μετά το 1807.

Σχετικά ας τονιστεί ότι ο Μοτσενίγος ήταν επτανήσιος.

Τέλος σημασίας είναι και η αναφορά του στην ανάγκη παραδειγματισμού των “αλβανών” από την διαγωγή των άλλων στρατιωτών. Προφανώς εκφράζει την σωρευμένη εμπειρία δυσκολιών στην διαχείριση των υπόψη στρατιωτών. Στην παραπάνω μετάφραση με την λέξη “συγκράτηση” αποδίδουμε τον όρο “freno” (δηλ. πέδη, φρένο).

Επί πλέον στο κείμενο του ο Μοτσενίγος προσδιορίζει την δαπάνη για την συντήρηση του στρατεύματος σε 120.000 τάλληρα και το κόστος για την σύσταση του σε 20.000 τάλληρα.

Αν δεχθούμε ισοτιμία 3,4 γροσιών ανά τάλληρο τότε η μηνιαία δαπάνη προβλέπεται να πλησιάζει τα 35.000 γρόσια. Ποσό οριακά επαρκές για τις αμοιβές των 22 γροσιών, που είδαμε στα συμβόλαια της Επτάνησου Πολιτείας  με τους καπετάνιους, για κάθε στρατιώτη ανά μήνα υπηρεσίας.

 

Πηγή: ΓΑΚ/ Αρχεία Κέρκυρας/ Αρχείο Ιόνιας Γερουσίας/ Επτάνησος Πολιτεία Φ 22