050. Άνοιξη 1804: δύο ασαφείς γαλλικές πληροφορίες
Στα Αρχεία του γαλλικού Υπουργείου των Εξωτερικών σώζονται και δύο αναφορές σουλιώτικου ενδιαφέροντος, από την Κέρκυρα, συνταγμένες κοντά στην τραγική κατάληξη στο Σέλτσο.
Συντάκτες είναι ο γάλλος γενικός επίτροπος στην Επτάνησο Πολιτεία Αλέξανδρος Ρομιέ και ο αντικαταστάτης του Αλέξανδρος Βιγκουρού.
Η πρώτη αναφορά, αυτή του Ρομιέ είναι γραμμένη στις 15 Μαρτίου 1804 (Γρηγ. Ημ.), και αναφέρεται σε ένοπλο αγώνα Σουλιωτών εναντίον του Αλή. Συγκεκριμένα γράφει τα εξής στο υπουργό του (κείμενο της αναφοράς στα γαλλικά):
Τα υπολείμματα των Σουλιωτών στον αριθμό των 500 ενώθηκαν στα βουνά που γειτονεύουν στην Άρτα, 500 έλληνες οπλισμένοι από διάφορες περιοχές της Ηπείρου ενώθηκαν μαζί τους και ξεκίνησαν τον πόλεμο εναντίον του Αλή πασά που έκανε να βαδίσει εναντίον τους ο γιός του Βελή πασάς με ένα σώμα 5000 ανδρών.
Η δεύτερη αναφορά, αυτή του Βιγκουρού είναι γραμμένη στις 14 Απριλίου 1804 δίνει την συνέχεια της πληροφορίας ως εξής:
Οι 500 Σουλιώτες που έχουν ξαναπάρει τα όπλα εναντίον των οποίων ο Αλή έχει στείλει 5000 άνδρες διαπραγματεύονται μαζί του για να τους επιτραπεί να περάσουν στην Κέρκυρα
Περιγράφουν λοιπόν οι δύο αναφορές μια σύγκρουση με αρνητικό αποτέλεσμα για τους Σουλιώτες, την περίοδο που εξελίσονταν τα γεγονότα στο Σέλτσο. Είναι άραγε ένα άγνωστο επεισόδιο στην ιστορία των Σουλιωτών ή μια περιγραφή βασισμένη σε λιγοστές πληροφορίες ακριβώς για το Σέλτσο;
Η αναφορά στα βουνά της Άρτας ταιριάζει με τα γενόμενα στο Σέλτσο.
Από την άλλη η αναφορά στον Βελή σαν επικεφαλής έρχεται σε αντίθεση με τα γνωστά από τον Περραιβό για δύναμη 7.000 ανδρών υπό τον Άγο Μουχουρδάρη και Μπεκήρ Τζογαδούρη.
Επίσης η σύμπραξη 500 Ηπειρωτών με τους Σουλιώτες περιγράφει μια ανεστραμμένη εικόνα απόσα είναι γνωστά από άλλες πηγές για σύμπραξη ελλήνων οπλαρχηγών με τις δυνάμεις του Αλή εναντίον των Μποτσαραίων στο Σέλτσο, τόσο στις μάχες όσο και στην καταδίωξη κατά την φυγή τους προς τα παράλια.
Τέλος αν πρόκειται για τα γεγονότα στο Σέλτσο η πληροφορία για διαπραγμάτευση περί περάσματος στην Κέρκυρα είναι επίσης άγνωστη.
Αν πάλι αφορά σε ενέργεια των Σουλιωτών άσχετη με το Σέλτσο τότε θα πρέπει να θεωρηθεί ότι διάλεξαν άλλη ορεινή περιοχή και όχι το Σούλι, για την σύγκρουση και μάλιστα δράσανε πριν την εκδήλωση των κινήσεων των τσαμαγάδων εναντίον του Αλή. Σε αυτή την περίπτωση, η απόπειρα ανακατάληψης του Σουλίου από τους Σουλιώτες το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου, που υποκινήθηκε και στηρίχθηκε από τον Μοτσενίγο, θα ήταν η δεύτερη προσπάθεια αντίδρασης στον Αλή.
Πηγή: ADEL/ 57CP Il.Ion. tm 4